უსაფრთხოების წესები ხშირად აღიქმება როგორც ფორმალობა: დოკუმენტები, რომლებიც უნდა შევავსოთ, ინსტრუქციები, რომლებსაც ხელი უნდა მოვაწეროთ და ტრენინგები, რომლებზე დასწრებაც სავალდებულოა, თუმცა თითოეული ეს წესი რეალური ადამიანების რეალურ გამოცდილებაზეა დაფუძნებული – მათი უგულებელყოფა კი მხოლოდ ბიუროკრატიული მოთხოვნის დარღვევას არ ნიშნავს, ეს არის გაცნობიერებული რისკი, რომელმაც შესაძლოა ჩვენი და ჩვენი კოლეგების ცხოვრება რადიკალურად შეცვალოს.
შრომითი უსაფრთხოება არ არის მარტო სპეციალისტის პასუხისმგებლობა – ეს არის კულტურა, რომელიც უნდა გახდეს საერთო სტანდარტი ორგანიზაციის ყველა დონეზე. ,,გერგილის’’ მრავალწლიანი გამოცდილება აჩვენებს, რომ წარმატებულ კომპანიებში თითოეული თანამშრომელი, მენეჯერიდან ოპერატორამდე, ღრმად აცნობიერებს საკუთარ როლს როგორც საკუთარი, ისე კოლეგების სიცოცხლისა და კეთილდღეობის დაცვაში.
სწორედ ამიტომ, უსაფრთხოების კულტურის ფორმირება არ იწყება მკაცრი სანქციებითა თუ კონტროლის გაძლიერებით, არამედ იმის გააზრებით, რომ უსაფრთხო სამუშაო გარემო არის ინვესტიცია კომპანიის რეპუტაციასა და საბოლოო ჯამში, წარმატებულ ბიზნესმოდელში. როდესაც უსაფრთხოება ხდება ყოველდღიური ჩვევა და არა ფორმალური ვალდებულება, ორგანიზაცია იძენს რეალურ იმუნიტეტს სამუშაო პროცესში არსებული რისკების წინააღმდეგ.
ცვლილება იწყება მენეჯმენტიდან
ყველაზე დიდი შეცდომა, რომელსაც ორგანიზაციები უშვებენ, არის უსაფრთხოების საკითხის დელეგირება მხოლოდ შესაბამისი სამსახურისთვის. როდესაც მენეჯმენტი მიიჩნევს, რომ შრომის უსაფრთხოება მხოლოდ ერთი დეპარტამენტის ფუნქციაა, თანამშრომლები ამას საკუთარ პასუხისმგებლობად ბოლომდე ვერ აღიქვამენ. სინამდვილეში, უსაფრთხოების კულტურის ჩამოყალიბება პირდაპირ დამოკიდებულია იმაზე, თუ როგორ აყალიბებენ ამ კულტურას ტოპ-მენეჯერები.
ლიდერები, რომლებიც პირადად ესწრებიან უსაფრთხოების თემის ირგვლივ გამართულ შეხვედრებს, რეგულარულად ამოწმებენ საველე პირობებს და საუბრობენ უსაფრთხოების საკითხებზე, ქმნიან ძლიერ ემოციურ კავშირს თანამშრომლებთან, რომლებიც ხედავენ, რომ ეს არა ფორმალობა, არამედ ნამდვილი პრიორიტეტია. ასეთი მიდგომა იძლევა ნათელ სიგნალს: უსაფრთხოება არის ღირებულება, რომელიც კომპანიის იდენტობას განსაზღვრავს.
მენეჯმენტმა უნდა შექმნას ისეთი სამუშაო გარემო, სადაც თანამშრომლებს არ უჩნდებათ კითხვა, შეატყობინონ თუ არა მათ პოტენციური საფრთხეების შესახებ. უსაფრთხოების კულტურა მაშინ არის ძლიერი, როცა ორგანიზაციაში არსებობს ნდობა და რეაგირების კონსტრუქციული მექანიზმები. თანამშრომელი, რომელიც ხედავს, რომ მისი შეხედულება იწვევს რეალურ ცვლილებას და არა უარყოფით რეაქციას, უფრო მეტად ჩართული ხდება უსაფრთხოების პროცესებში.
თანამშრომელთა ჩართულობა – უსაფრთხოების კულტურის საფუძველი
როგორც უკვე აღვნიშნეთ, შრომის უსაფრთხოების კულტურა ვერ იარსებებს მხოლოდ მენეჯმენტის მიერ დაწესებული წესებით. მისი რეალური ძალა იმაში მდგომარეობს, თუ რამდენად აქტიურად არიან თანამშრომლები ჩართულნი ამ პროცესში. როდესაც უსაფრთხოება აღიქმება როგორც საერთო პასუხისმგებლობა და არა მხოლოდ ხელმძღვანელობის მოთხოვნა, სწორედ აქედან იწყება ნამდვილი ცვლილება. თანამშრომლები, რომლებიც გრძნობენ, რომ მათი აზრი ფასდება, უფრო მეტად ზრუნავენ როგორც საკუთარ, ისე კოლეგების უსაფრთხოებაზე.
თანამშრომელთა ჩართულობა ნიშნავს, რომ ისინი არა მხოლოდ იცავენ წესებს, არამედ თავად დგამენ ნაბიჯებს უსაფრთხო გარემოს ჩამოსაყალიბებლად. მაგალითად, თუ ტექნიკური პერსონალი ხედავს, რომ კონკრეტული ქმედება საფრთხეს შეიცავს, მათ უნდა ჰქონდეთ შესაძლებლობა, ეს საკითხი წამოაყენონ და მონაწილეობა მიიღონ გამოსავლის ძიების პროცესში. ამგვარი ჩართულობა აძლიერებს პასუხისმგებლობის განცდას და ქმნის ნდობაზე დაფუძნებულ კულტურას.
გარდა ამისა, თანამშრომელთა ჩართულობა ზრდის ორგანიზაციულ ერთიანობას. უსაფრთხოების საკითხებზე ღია დიალოგი ხელს უწყობს გუნდურობას, თანამშრომლებს შორის ურთიერთდახმარებას და საერთო მიზნის – უსაფრთხო სამუშაო გარემოს – ჩამოყალიბებას. „გერგილის’’ პრაქტიკაში არაერთხელ დადასტურდა, რომ ორგანიზაციები, რომლებიც თანამშრომლებს უსაფრთხოების პროცესის თანაავტორებად აღიქვამენ, აღწევენ გაცილებით უკეთეს შედეგებს. ეს არ არის მხოლოდ სტატისტიკა – ეს არის კულტურული ცვლილება, რომელიც სტაბილურ, ჯანსაღ და ადამიანზე ორიენტირებულ სამუშაო გარემოს ქმნის.
შრომის უსაფრთხოება: ტრენინგები, კომუნიკაცია და მოტივაცია
შრომის უსაფრთხოების კულტურის გაძლიერება შეუძლებელია ეფექტური კომუნიკაციის გარეშე. ორგანიზაციამ უნდა უზრუნველყოს, რომ უსაფრთხოების წესები და პროცედურები ყველასთვის გასაგები, ხელმისაწვდომი და აქტუალური იყოს. ეს არ ნიშნავს მხოლოდ ინფორმაციის გავრცელებას – ეს ნიშნავს დიალოგის შექმნას, სადაც თანამშრომლებს აქვთ შესაძლებლობა, დასვან კითხვები და მიიღონ პასუხები. ღია კომუნიკაცია ქმნის ნდობას, ამცირებს გაურკვევლობას და აძლიერებს ჩართულობას.
ტრენინგები ამ პროცესში გადამწყვეტ როლს ასრულებს. შრომის უსაფრთხოების ტრენინგი უნდა იყოს რეგულარული, პრაქტიკული და ადაპტირებული კონკრეტული სამუშაოს სპეციფიკაზე. ტრენინგების მიზანი არის ქცევის შეცვლა და უსაფრთხოების ჩვევების ჩამოყალიბება. წარმატებული ტრენინგი თანამშრომელს არა მხოლოდ ასწავლის, როგორ დაიცვას თავი, არამედ აძლევს მოტივაციას, რომ იყოს აქტიური მონაწილე საერთო უსაფრთხოების პროცესში. „გერგილი’’ პარტნიორ ორგანიზაციებთან მუშაობისას სწორედ ამ მიდგომას იყენებს – ტრენინგი, როგორც კულტურის ფორმირების ინსტრუმენტი და არა მხოლოდ რეგულაციის შესრულების საშუალება.
თანამშრომლების წახალისება კი უსაფრთხოების წესების ზედმიწევნით დაცვისთვის – იქნება ეს სიტყვიერი მადლობა, ბონუსი, სერტიფიკატი თუ საჯარო აღიარება – ქმნის პოზიტიურ გარემოს, აძლიერებს თანამშრომლების მოტივაციას, ზრდის მათ პასუხისმგებლობის განცდას და ხელს უწყობს უსაფრთხოების კულტურის გაღრმავებას.
როგორ აშენებს „გერგილი’’ უსაფრთხოების კულტურას ორგანიზაციებში?
„გერგილის’’ მისიაა – უსაფრთხოების კულტურის ტრანსფორმაცია. ეს არის გრძელვადიანი, სისტემური პროცესი, რომელიც იწყება ღრმა დიაგნოსტიკით და გრძელდება მუდმივი მხარდაჭერით. პირველ ეტაპზე, „გერგილის’’ ექსპერტები აფასებენ ორგანიზაციის არსებულ მდგომარეობას: აიდენტიფიცირებენ სუსტ წერტილებს, პოტენციურ რისკებს და გაუმჯობესების შესაძლებლობებს.
ამის შემდეგ „გერგილი’’ ორგანიზებას უწევს შრომის უსაფრთხოების სპეციალიზებულ ტრენინგებს, რომლებიც მორგებულია კონკრეტული სექტორის სპეციფიკაზე, იქნება ეს მშენებლობა, წარმოება, ლოჯისტიკა თუ მომსახურება. ტრენერები იყენებენ ინოვაციურ მიდგომებს: ინტერაქტიულ სცენარებს და პრაქტიკულ სავარჯიშოებს, რომლის შედეგადაც ტრენინგი პოზიტიურ გამოცდილებად იქცევა.
გარდა ტრენინგებისა, „გერგილი’’ აქტიურად ცდილობს უსაფრთხოების პროცესების ინტეგრირებას ორგანიზაციის ყოველდღიურ საქმიანობაში. ეს მოიცავს უსაფრთხოების კომუნიკაციის სტრატეგიის შექმნას, თანამშრომელთა ჩართულობის მექანიზმების დანერგვას და ინციდენტების პრევენციის სისტემების განვითარებას. ორგანიზაციებთან თანამშრომლობა არ შემოიფარგლება მხოლოდ რეკომენდაციებით – „გერგილი’’ მონაწილეობს ცვლილებების განხორციელების პროცესში, რაც უზრუნველყოფს, რომ უსაფრთხოების კულტურა არ დარჩეს თეორიულ დონეზე და რეალურად აისახოს დასაქმებულთა ქცევასა და სამუშაო გარემოზე. სწორედ ამ მიდგომით იქმნება თანამშრომელზე ორიენტირებული უსაფრთხოების სისტემა.
შრომითი უსაფრთხოება, როგორც ცხოვრების წესი
შრომის უსაფრთხოების კულტურა არ იქმნება ერთ დღეში. ის იწყება მენეჯმენტით, ვითარდება თანამშრომლების ჩართულობით და მყარდება სწორი კომუნიკაციითა და ტრენინგებით.
როდესაც უსაფრთხოება ყოველდღიური ჩვევა ხდება, თანამშრომლებიც ავტომატურად აფასებენ რისკებს, იღებენ პრევენციულ ზომებს და ზრუნავენ საკუთარ კეთილდღეობაზე.
ამ გზაზე გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს თანმიმდევრულობას. უსაფრთხოების კულტურა ვერ შენარჩუნდება, თუ მას არ მოჰყვება მუდმივი მხარდაჭერა, მონიტორინგი და განვითარება. ორგანიზაციებმა უნდა აღიარონ, რომ უსაფრთხოება არის ცოცხალი სისტემა, რომელიც საჭიროებს განახლებას, რეგულარულ სწავლებასა და ადაპტაციას.
„გერგილის’’ გამოცდილება აჩვენებს, რომ უსაფრთხოების კულტურის ტრანსფორმაცია შესაძლებელია მაშინ, როდესაც ორგანიზაცია მზად არის ჩადოს დრო, რესურსი და ნდობა ამ პროცესში. შედეგი კი არის არა მხოლოდ შემცირებული რისკები, არამედ გაძლიერებული გუნდური სულისკვეთება, თანამშრომელთა კმაყოფილება და კომპანიის რეპუტაცია. უსაფრთხოება, როგორც ცხოვრების წესი, არის ის საფუძველი, რომელზეც ძლიერი, პასუხისმგებლიანი და წარმატებული ორგანიზაცია შენდება.